Nieuw rekenen-wiskunde: Balans over oplossingsmethoden in groep 5
Nieuw rekenen-wiskunde: Balans over oplossingsmethoden in groep 5
(bron: www.cito.nl, oktober 2009)
Cito voert sinds 1986 regelmatig peilingsonderzoeken uit in het basisonderwijs en in het speciaal basisonderwijs. Het project Periodieke Peiling van het Onderwijsniveau (PPON) is gestart vanuit de opdracht: ‘....systematisch bij te dragen tot het verkrijgen van een beeld van het leeraanbod en de effecten van het onderwijs' om daarmee ‘een empirische basis te bieden voor de meer algemeen maatschappelijke discussie over de kwaliteit van het onderwijs'.
Naast de uitkomsten van reguliere peilingonderzoeken, die inmiddels
gepubliceerd zijn, is er door PPON ook een dieptestudie verricht naar de
strategieën en procedures bij het hoofdrekenen in groep 5 van de
basisschool. In dit onderzoek wordt gebruikgemaakt van individuele
afname´s bij een selectie van leerlingen op alle deelnemende scholen. De
toetsleiders hebben in verschillende peilingonderzoeken rekenopgaven aan
leerlingen voorgelegd en daarbij aan de leerling gevraagd deze hardop en
op papier op te lossen. Dit werd vastgelegd op observatieformulieren en
op audio. Op deze rijkdom aan gegevens zijn nadere analyses uitgevoerd.
De uitkomsten daarvan zijn nu op minutieuze wijze gerapporteerd.
Belangrijkste uitkomsten
- Leerlingen halverwege de basisschool hebben moeite met flexibel
hoofdrekenen. Dit blijkt bij de methode afleiden: vooral de vormen
afsplitsen en compenseren leveren problemen op.
- Leerlingen uit jaargroep 5 rekenen meer uit het hoofd en minder
cijferend (sinds 1990). Dit gebeurt meestal rijgend en het minst
splitsend.
- Veel leerlingen gebruiken verschillende methoden en wisselen
daarin, maar dit is vaak niet effectief.
- Leerlingen met een hogere vaardigheid kiezen vaker voor het
gebruik van de methode rijgen.
- Bij kale rekensommen worden vaak mengvormen van splitsen en
rijgen gebruikt.
- Veel fouten bij de methode rijgen zijn te voorkomen als
leerlingen gebruik zouden maken van papier.
- De invloed van taal in aftrekopgaven is minder groot dan vaak
verondersteld.
Balans en verbeterpunten
Leraren en leerlingen realiseren maar gedeeltelijk het doel van
flexibel hoofdrekenen. Een grote groep geobserveerde leerlingen strandt
echter bij het gecombineerde gebruik van rijgen, splitsen en redeneren.
Zij begrijpen splitsen en redeneren niet goed genoeg en/of gebruiken
deze hoofdrekenmethoden in situaties waar rijgen meer voor de hand ligt.
De huidige manier van leren hoofdrekenen werkt bovendien een zeer grote
niveaudifferentiatie in de hand die het noodzakelijke maatwerk complex
en moeilijk uitvoerbaar maakt. Onderzoekers, auteurs van methoden,
toetsontwikkelaars én leraren zijn nu aan zet. In een afsluitend
hoofdstuk zijn verbeterpunten geformuleerd.
Lees de samenvatting van de publicatie
Bestel de publicatie in de webwinkel van Cito
Peilingsonderzoeken rekenen-wiskunde
Bekijk het overzicht van de Periodieke Peilingen van het Onderwijs Niveau (PPPON) rekenen-wiskunde door Cito.
|
Implementatiekoffer