Het Forum in Warnsveld
Het Forum rekent op betere tijden
Eén van de belangrijkste pijlers onder het nieuwe rekenonderwijs op Het Forum is het groepsplan. Nu voor elke groep doelen zijn gesteld hebben leerkrachten meer houvast. Ook is de rekentijd verlengd van drie kwartier naar een uur en is onderling afgesproken hoe dat uur wordt ingevuld. Het komt nu niet meer voor dat hoofdrekenen bij gebrek aan tijd wordt overgeslagen.
Schoolgegevens
‘U bent een rekenzwakke school!’ Als je die mededeling op papier krijgt van de onderwijsinspecteur doet dat wel wat met je ook al zit je maar iets onder de grens. Eronder is eronder, vertelt Martin Botter, directeur van basisschool Het Forum in Warnsveld. Verbazing was de eerste reactie van leerkracht en intern begeleider van de onderbouw Florence Kah. Balen, vond collega Jan-Willem van de Vegt, intern begeleider van de bovenbouw. Tegelijkertijd was het team van Het Forum realistisch genoeg om zelf al te constateren dat het rekenonderwijs op de school niet het niveau had zoals de school het zelf graag zou willen. Links en rechts werd zelfs al nagedacht over manieren om het te verbeteren. ‘Toch komt zo’n mededeling nog hard aan’, zegt Martin. ‘Wat iedereen eigenlijk wel wist, is dan ineens officieel.’
Voor Het Forum vormde de mededeling van de inspecteur wel de concrete aanleiding om de mouwen op te stropen en keihard aan de slag te gaan om het rekenonderwijs te verbeteren. ‘Met adviezen van buiten waren we al aan de slag gegaan om een plan te maken’, zegt Martin. ‘Maar uiteindelijk zagen we daarin te weinig perspectief en zijn we zelf verder aan de slag gegaan. Dus toen deze mogelijkheid van het intensief rekenverbetertraject langs kwam, hebben we daar direct gebruik van gemaakt.’
Planmatig
Bij een intensief verbetertraject denk je al snel aan meer dan alleen maar drie gesprekken. Want uiteindelijk komt het traject daarop neer: drie uitgebreide gesprekken met twee onderwijsadviseurs. Maar juist daarin zit de kracht van het traject. De school doet, als plek waar de resultaten van verbetering zichtbaar moeten worden, het werk. De adviseurs, in het geval van Het Forum, Sicco Baas, verantwoordelijk voor het brede onderwijskundige advies, en Bronja Versteeg, rekeninhoudelijk verantwoordelijk, waren er vooral voor de feedback. ‘Wij hebben met ons team zelf het plan gemaakt om ons rekenonderwijs te verbeteren’, zegt Martin. ‘Dat hebben Sicco en Bronja bekeken en door daar met hen over te praten hebben we dat steeds kunnen aanscherpen en weet iedereen nu wat er van hem of haar verwacht wordt. Tevens zijn de evaluatiemomenten van methodegebonden toetsen en het Citoleerlingvolgsysteem nu vastgelegd in de zorgkalender, zodat het structureel aan de orde komt en de vervolgstappen kunnen worden gezet.’
Rolverdeling
Het feit dat Het Forum al een plan had voordat zij aan het traject begon, is volgens adviseur Bronja een van de succesfactoren geweest. ‘De school had al een heel actieve houding. Ik zie bij scholen ook wel eens een afwachtende houding, zo van “vertel het ons maar”. Dat was op Het Forum niet. Daar was vanaf het begin ook een heel duidelijke rolverdeling. De directeur hield de leiding over het grote onderwijskundige proces, terwijl de intern begeleiders in de klassen aan de gang gingen.
Eén van de belangrijkste pijlers onder het nieuwe rekenonderwijs op Het Forum is het groepsplan. ‘Door voor elke groep doelen te stellen’, zegt leerkracht en ib’er Florence Kah, “is het voor leerkrachten veel duidelijker geworden wat ze moeten doen en hoe ze dat moeten doen. Je hebt meer houvast.’ Daarbij heeft de school de dagelijkse rekenlessen verlengd van drie kwartier naar een uur, maar ook onderling afgesproken hoe dat uur wordt ingevuld. Leerkracht Hilke Balduk, die als een soort “vliegende keep” les geeft in alle groepen, ziet daarvan de resultaten. ‘Vroeger kwam het wel eens voor dat je als leerkracht geen tijd meer had voor het hoofdrekenen. Dat sloeg je dan maar een keer over. Nu is het voor iedereen duidelijk hoe de rekenles eruit ziet. En in alle groepen is de werkwijze nagenoeg gelijk. Het komt zelfs voor dat de kinderen tegen mij zeggen “ho juf, eerst hoofdrekenen”.’
Instructie
Naast het verlengen van de rekentijd heeft Het Forum ook de instructie aangepakt. Die is nu veel effectiever. ‘Daardoor hebben de leerlingen meer tijd om zelfstandig met de sommen te oefenen’, zegt Florence. ‘En door veel te oefenen wordt een en ander sneller geautomatiseerd. Dat is iets waaraan het vroeger wel eens ontbrak.’ Bijkomend voordeel is volgens Jan-Willem van de Vegt dat leerkrachten meer aandacht kunnen besteden aan zwakkere leerlingen. ‘Eerder werkten de leerlingen meer zelfstandig, bijvoorbeeld in het maatschrift met aparte instructie. Nu blijven ze gewoon in de groep, krijgen ze toch extra instructie, maar vallen ze veel minder op. Voor het kind is dat een stuk plezieriger.’
Tevreden
Nu de samenwerking met Sicco Baas en Bronja Versteeg min of meer ten einde loopt, kijkt Martin tevreden naar de resultaten. ‘Misschien waren we hier ook uitgekomen als we het helemaal zelfstandig hadden moeten doen. Maar dan had dit proces veel langer geduurd en hadden we bovendien het risico gelopen dat het ergens onderweg was doodgebloed. Door de gerichte feedback van Sicco en Bronja hebben we nu in relatief korte tijd enorme stappen kunnen zetten. Bovendien werkt dit hele traject voor ons onderwijs als een olievlek. Zo zijn we tot het inzicht gekomen dat het maken van een groepsplan effect heeft in de rekenles, maar je kunt het ook gebruiken bij spelling of bij begrijpend lezen.’
Olievlek
Ook op een andere manier zal het traject als een olievlek gaan werken. Zo zal Martin zijn positieve ervaringen met de adviseurs en de veranderde manier van aanpak zeker onder de aandacht brengen van de andere Archipelscholen.
Hoewel er op Het Forum al verbeteringen in de resultaten van het rekenonderwijs zichtbaar zijn, gaat het Jan-Willem te ver om die nu al te zien als opbrengsten van het verbetertraject. ‘Dergelijke resultaten moet je altijd bekijken over meerdere jaren. Het kan zomaar zijn dat we nu een goede lichting hebben. Maar ik heb wel het gevoel dat we op de goede weg zijn.’
Projectbureau Kwaliteit, november 2010
|
Conferenties