Opbrengstgericht werken
Betere resultaten door opbrengstgericht werken
Opbrengstgericht werken wordt gezien als een manier om te werken aan verbetering van het onderwijs. Het is een betrekkelijk nieuwe term. Met opbrengstgericht werken wordt een werkwijze aangeduid waarbij leraren, interne begeleiders en schoolleiders regelmatig de leervorderingen van leerlingen meten en op basis van die gegevens de leerstof en instructie afstemmen op de leerlingen. Op die manier onderzoeken leraren hun onderwijs en verbeteren het zo nodig. Onderwijsopbrengsten kunnen leraren informatie verschaffen over de effectiviteit van hun handelen. Scholen en leraren kunnen op basis van leerresultaten van hun leerlingen leren over de effectiviteit van het onderwijs dat zij geven en inzicht krijgen in interventies die gewenst zijn. De rekenconferenties in september staan in het teken van opbrengstgericht werken.
Monitoring: verbeteren van het rekenonderwijs op basis van toetsresultaten
door Jos van der Pluijm, Projectbureau Kwaliteit, en Ludo Wilbrink, Beermann, Wilbrink & Van der Linde - Maatschap Onderwijs
Monitoring van het rekenonderwijs is van cruciaal belang om het rekenonderwijs te kunnen verbeteren. Daarbij gaat het om:
1. analyseren van toetsgegevens
2. interpreteren van de toetsgegevens (wat vinden we ervan?)
3. vaststellen van oorzaken
4. vertalen van de toetsgegevens in concreet rekenbeleid (wat gaan we doen?)
In deze workshop bespreken we aan de hand van een concrete casus hoe monitoring van het rekenonderwijs in zijn werk gaat.
De rol van de schoolleiding bij het verbeteren van het onderwijs in de basisvaardigheden
door Kees Vernooy, Hogeschool Edith Stein
Veel onderzoek laat zien, dat juist risicorekenaars uitvallen op scholen waar weinig aandacht is voor de kwaliteit van het rekenonderwijs en het rekenonderwijs niet wordt gemonitord door de schoolleiding. Risicoleerlingen zijn uiterst gevoelig voor positief of negatief werkende factoren in het onderwijs en dan in het bijzonder voor de kwaliteit van het rekenonderwijs die door de leerkracht gerealiseerd wordt. Steeds meer onderzoek laat zien, dat met name het onderwijskundig leiderschap van de schoolleiding belangrijk is voor de rekenresultaten van de school. Met name onderwijskundig leiderschap gericht op het primaire proces is cruciaal. Voor de schoolleiding en de interne begeleiding is het dikwijls de vraag: hoe kunnen we dat concreet aanpakken? In de workshop wordt ingegaan op effectieve gedragingen van de schoolleiding en interne begeleiding, maar ook op het effectief monitoren van het rekenonderwijs en de rekenresultaten.
Opbrengstgericht werken met een datamuur
door Ad Kappen
Alle leerlingen zijn getoetst voor lezen, spelling en rekenen. De resultaten zijn heel verschillend, de leerlingen scoren boven, op of onder het niveau. Wat nu? Wat ga je doen met deze leerlingen? Hoe ga je om met verschillen? Hoe organiseer je dat binnen de groep? Hoe organiseer je dat binnen de school? Wat is de rol van de directeur als onderwijskundig leider? In Enschede werken 41 basisscholen en 2 speciale basisscholen zeer succesvol aan het verbeteren van het leesonderwijs.
Een belangrijk onderdeel van deze verbeterplannen is het opbrengstgericht werken. De toetsgegevens spelen hierbij een belangrijke rol. Op basis van de toetsresultaten worden besluiten genomen voor de volgende periode. De resultaten worden omgezet in een data-muur, waarbij een overzicht gaat ontstaan van instructie-onafhankelijke, instructiegevoelige en instructieafhankelijke leerlingen. Deze gegevens worden gekoppeld aan een groepsplan. In dit groepsplan wordt op een overzichtelijke wijze de leerstof gekoppeld aan de instructie-behoeften van de leerlingen. De gegevens kunnen ook worden vertaald naar een datamuur op schoolniveau. Wat zeggen deze gegevens dan? Hoe kunnen deze gegevens vertaald worden naar een plan van aanpak? Meten is weten, maar meten leidt niet tot opbrengstgericht werken, opbrengstgericht werken is data-driven decision-making. En de datamuur maakt dit mede mogelijk.
Opbrengstgericht onderwijs, datafeedback en onderwijskundig leiderschap: PITS-aanpak
Door een directeur van een deelnemende basisschool en Alexander van der Weide (trainer/adviseur ECNO en extern begeleider pilot OA Hoogeveen)
Zes keer per jaar zitten we bij elkaar met alle opbrengsten voor basisvaardigheden, kijken waar we succesvol zijn en waar we nog kunnen verbeteren. “Als school A 150% en school B 85% procent scoort op het gestelde doel kijken we goed waarom school A succesvol is.”Aan het woord is één van de directeuren in Hoogeveen. In het tweede jaar van hun pilot heeft men ook een netwerk van directeuren opgezet. Doel voor de directeuren: hoe kan ik mijn effectiviteit als onderwijskundig leider van de school vergroten? Men doet dit door met name de opbrengsten van en bij de basisvaardigheden als vertrekpunt te kiezen van kwaliteitszorg. Dit netwerk verweven met een opleiding: de effectieve schoolleider. Wat doen effectieve schoolleiders? In deze workshop geven wij een presentatie van 30 minuten over de werkwijze: PITS-bijeenkomsten. Daarna laten we op een interactieve manier zien wat de inhoud is van zo’n PITS-bijeenkomt.
Opbrengstgericht werken met rekenmethodes.
Door Joop Stoeldraijer (Edux onderwijsadviseurs)
In deze workshop bekijken we de opbrengsten die de school wil halen in relatie tot de methoden die de school gebruikt. In het eerste deel van de bijeenkomst gaan we na hoe je als school inzichtelijk kunt krijgen hoe het rekenonderwijs ervoor staat en vooral ook hoe je dit op kunt pakken op teamniveau. In het tweede deel van de bijeenkomst staat het inzichtelijk krijgen van mogelijke oorzaken centraal. Daarbij zal vooral worden gekeken naar de invloed van methodes en bronnenboeken.
Voor de groepen 1 en 2 gaan we uit van de methode Schatkist die op veel scholen in de onderbouw aanwezig is. Hoe is de lijn beginnende gecijferdheid opgebouwd en welke resultaten kun je verwachten als tenminste de helft van de ankers van Schatkist worden uitgevoerd? Maar zijn er lacunes?
Voor de groepen 3-8 vergelijken we de nieuwe methodes voor rekenen met elkaar. Hierbij zal ook een relatie worden gelegd met de brochure “Iedereen kan leren rekenen”. In hoeverre zijn de aanbevelingen van de brochure “Iedereen kan leren rekenen” terug te vinden in de methodes?
Welke methode voor rekenen sluit het dichtst aan bij deze brochure? Repareren we de in gebruik zijnde methode of schaft de school een nieuwe methode aan zodat de opbrengsten beter gehaald kunnen worden?
Totaalprogramma en inschrijven rekenconferenties
|
|
Conferenties